Araştırmacılar, beynin yaşlanma sürecinde demir biriktirdiğini zati biliyor. Bu birikim, neokorteks üzere beynin üst bölgelerinde ve hipokampus, amigdala, bazal ganglion üzere alt yapılarında ağırlaşıyor. Cenevre Üniversitesi Hastaneleri’nden psikiyatrist Paul Unschuld, bu birikimin hudut hücrelerinde oksidatif gerilime yol açtığını ve hudut hasarını artırarak nörodejeneratif hastalıkları tetikleyebileceğini belirtiyor.
Çalışmada, 32 DEHB’li ve 29 denetim iştirakçinin beyinleri MRI tekniğiyle tarandı. MRI sayesinde, demirin manyetik özellikleri kullanılarak beyindeki dağılımı detaylı biçimde haritalandı. Ayrıyeten tüm iştirakçilerden kan örnekleri alındı ve hudut lifi hasarının bir göstergesi olan NfL proteini ölçüldü.
Sonuçlara nazaran, DEHB’li bireylerde bilhassa precentral korteks üzere birtakım beyin bölgelerinde olağandan fazla demir birikimi tespit edildi. Üstelik bu bölgelerdeki demir düzeyi ile kandaki NfL proteini ortasında manalı bir bağ bulundu. Bu da demir birikiminin hudut irtibatında aksaklığa neden olabileceğini düşündürüyor.
Araştırmaya katılan 32 DEHB’li bireyden 19’u, sistemli olarak metilfenidat (Ritalin) ya da deksamfetamin üzere uyarıcı ilaçlar kullanıyordu. Uyarıcı ilaçların beyin demiri üzerindeki tesiri tartışmalı; birtakım çalışmalar bu ilaçların demir düzeyini dengeleyebileceğini öne sürse de, uzun vadeli tesirler şimdi net değil.
Çalışma, ilaçların direkt rolü olup olmadığını ortaya koyacak formda tasarlanmamıştı. Fakat araştırmacılar, bulguların DEHB tanısı konmuş yaşlı bireyler için hedeflenmiş demans riskini azaltıcı stratejiler geliştirilmesine katkı sunabileceğini düşünüyor.
Paul Unschuld, “Yaşam üslubu ile beyindeki demir düzeyi ortasında yeterli bilinen bir bağ var. Bu nedenle ileri yaşta DEHB’li bireylerde demansı önlemek için beyin demirinin azaltılması bir tedavi yolu olabilir mi, bunu anlamak için daha fazla uzun periyodik çalışmaya gereksinim var” diyor.
Kaynak: Sözcü
