Soğukhavalar kronik hastalıkları olanlar için önemli bir risk oluşturabiliyor. Hasebiyle bu hastaların kış aylarında ekstra tedbir alması gerekiyor. Kalp Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Onur Göksel, kalp hastalarının yanı sıra bacak damar hastalığı (Periferik Damar Hastalığı-PDH) ve diyabeti olanların da soğuklarda dikkatli olmaları gerektiğini belirtti.
Prof. Dr. Göksel ‘’Bacak damar hastalığı yahut diyabetle yaşayan milyonlarca kişi için soğuklar, kolay bir üşümeden çok daha öte biyolojik bir zincirleme tepkisi tetikler. Yani damarların daralması nedeniyle kıymetli bir sıhhat tehlikesi oluşturabilir’’ dedi ve şu bilgileri paylaştı:
Erken ihtar işaretleri
Ana atardamarlarında daralma olan hastalarımızın ayak ve bacaklarının beslenmesi cildi besleyen kılcal atardamarların rezerv akımıyla sağlanır, böylelikle doku bütünlüğü korunur. Lakin, soğuk havalarda, bilhassa cildin de kuru olduğu durumlarda, bu rezerv akım da soğuğa bağlı damar büzülmesi sonucu kaybolur. Ciltte ısı-renk değişiklikleri ve uyuşma bu evrede en erken ikaz sistemidir.
Atardamarların soğuk hava tepkisi
Vücut soğukla karşılaştığında, hayatta kalma içgüdüsüyle önceliği hayati organlara verir.
Damar büzülmesi olarak bilinen bir süreçle hudut sistemi, deri yüzeyine yakın ve el ve ayaklardaki kan damarlarına daralma sinyali göndererek sıcak kanı iç organlara yönlendirir. Sağlıklı bir birey için bu rutin bir ayarlamadır.
Ancak, halk ortasında vitrin hastalığı olarak bilinen tıkanıklıklara yahut damar sertliği nedeniyle daralmış atardamarlara sahip biri için sonuçlar tehlike oluşturabilir.
Düzenli denetim şart
Aslında yanlışsız olan bu hastaların kış mevsimi başında ve sonunda doktorlarına istişareleri, risk altındaki bireylerin ise tabiplerine daha sık denetime gitmeleri gerekir. Aksi takdirde, önemsenmeyen küçücük bir yara, uygunlaşması sıkıntı yaralara, enfeksiyonlara ve hatta uzuv kaybına kadar giden bir tabloya yol açabilir.
Farkındalık önemli
– Tespit edilmiş atardamar tıkanıklığına sahip şeker hastası olan yahut olmayan tüm hastalarımız, bu durumun hem uzuvlarını hem de hayatlarını tehlikeye attığını âlâ bilmeleri gerekir.
– Ağrısı olan yahut ayaklarında yara olan hastalarımızın da tedavi edilmezlerse 5 yıl içerisinde uzuvlarını kaybetme ve kalp hastalıkları nedeniyle hayatlarını kaybetme riskleri artar.
ENFEKSİYON RİSKİ ARTAR
Soğuk hava, bedenin ısıyı koruyabilmesi için damarları daraltmasına neden olur.
Bu durum, Periferik Damar Hastalığı-PDH olanlarda azalan kan akışını daha da düşürerek şu sıkıntılara yol açabilir:
– Ağrının artması: Özellikle yürürken bacaklarda ağrı ve kramp hissi artabilir.
– Uyuşma ve karıncalanma: Ellerde ve ayaklarda soğuk hissetme, uyuşma ve karıncalanma yaşanabilir.
– Yara ve ülser riski: Kan dolanımı azaldıkça, küçük yaralar bile güzelleşmekte zorlanabilir ve enfeksiyon riski artar. Hastaların da ayaklarında yaralar açılabilir, parmaklarda morarmalar gerçekleşebilir.
DAMAR SAGLIĞI
Diyabetik ayaklar için sessiz tehdit
Diyabetikler için daha büyük ve daha sinsi bir tehlike olduğunu söylemek yanlış olmaz. Bunun nedeni ise “nöropati” ismini verdiğimiz ekseriyetle ağrıyı ve sıcaklığı algılayan sonların mesaj kaybına bağlı durumdur.
Hastalar çoklukla esasen uyuşukluk hissettikleri ayakları soğuk havalarda ’’üşüyünce” bir ısıtıcıya çok yakın dururlar yahut sıcak su torbası kullanırlar. Lakin sonları ısıyı iletemediği için sıcağı hissetmezler. Bu yüzden de yanıklara ve yara açılmalarına maruz kalabilirler.
Mikroskopik çatlaklar oluşabilir
Soğuk hava ciltteki nemi emerek mikroskopik çatlaklara yol açar. Kan akışının hali hazırda bozulmuş olduğu bir bedende, bu küçük çatlaklar uzuv kaybının en büyük öncüsü olan güzelleşmeyen yaralara dönüşebilir.
Bu sorunu da fark edemezler
Şeker hastalarında birçok kere damar sertliğine bağlı bacak atardamar tıkanıklıkları da sinsi bir formda eşlik eder. Lakin hastalar nöropatiye bağlı ağrı hissetmediklerinden bu ikaz düzeneğinden yoksun kalırlar ve uzuv kaybına kadar ilerleyebilecek bu önemli bu durumdan bir mühlet habersiz yaşarlar.
Kış ağrısı bir alarmdır
Hastalarımız bilmelidirler ki sirkülasyon sorunu olanların hissettiği “kış ağrısı” önemli bir ikaz zilidir.
Risk altındaki hastaların, şeker hastalığına sahip olanların soğuk sıcaklıklara uzun müddet maruz kalmaktan kaçınmaya ve ayaklarını her gün renk değişikliği —kan akışının kritik düzeye düştüğünü gösteren solukluk yahut morarma gibi— açısından incelemeleri çok kıymetlidir.
Çok süratli ilerleyebilir
Genellikle bu ilerleme varsayım edilenden çok daha süratli, günler içerisinde gerçekleşir. Ben bu tabloyu domino taşlarının devrilmesine benzetirim, hareket başlayınca önüne geçmek çok sıkıntı olabilir.
HAYATİ TAVSİYELER
– Bacak damar hastalığı ya da diyabeti olanlar ayaklarına yumuşak, doğal pamuklu hava alan lakin soğuktan koruyan çoraplar giymeli, dar olmayan bacakları sıcak tutan kıyafetleri tercih etmelidir.
– Katiyen ayaklar sıcak yüzeylere yaklaştırılmamalı ve en ufak bir yanık kuşkusunda doktora başvurulmalıdır.
Kaynak: Sözcü
